Biografiereeks Over leven - Uitgeverij Noordboek | Sterck & DeVreese | HL Books | Bornmeer | Noordboek-Van Gorcum https://noordboek.nl/boeken/reeksen/biografie/ Sun, 15 Feb 2026 12:32:54 +0000 nl-NL hourly 1 Andries Sternheim (1890-1944) https://noordboek.nl/boek/andries-sternheim-1890-1944/ Wed, 04 Jun 2025 20:03:35 +0000 https://noordboek.nl/boek/andries-sternheim-1890-1944/ De voormalige Amsterdamse diamantbewerker Andries Sternheim (1890-1944) werd in 1931 door Max Horkheimer als ‘Mann der Praxis’ aangetrokken bij het Frankfurter Institut für Sozialforschung. Als Frankfurter Schule zou het Institut zich ontwikkelen tot een van de meest invloedrijke filosofische en sociologische stromingen. Sternheim werd de verbindingsman met de Internationale Arbeidsorganisatie ILO in Genève. Hij was eerder actief geweest in het Internationaal Verbond van Vakverenigingen.

Dit boek beschrijft Sternheims rol binnen de Frankfurter Schule aan de hand van zijn correspondentie met Horkheimer. Belicht wordt de bijzondere bijdrage van Sternheim aan de klassieke studie Autorität und Familie. Hij ontwikkelt zich tot vrijetijdspecialist van het Institut, maar Horkheimer houdt de publicatie van Sternheims opus magnum Die moderne Freizeitgestaltung tegen. Het Institut für Sozialforschung zou geen geld hebben voor de publicatie. Horkheimer gebruikt geldgebrek ook als excuus om Sternheim in 1938 terug te sturen naar Amsterdam, van waaruit hij later in Auschwitz terechtkwam.

Aan de hand van nieuw archiefmateriaal herwaardeert Bertus Mulder de rol van Sternheim binnen de Frankfurter Schule. Hij analyseert ook de financiële situatie van het Institut. Hoe ernstig was de situatie echt?

Bertus Mulder (Heerenveen, 1949) studeerde arbeidssociologie, was docent sociale geschiedenis en promoveerde aan de Rijksuniversiteit Groningen. Eerder schreef hij biografieën over Jaap Nieuwenhuize en Sophie Louisa Kwaak en verschenen zijn studies over Pieter Jelles Troelstra en Fokje Pasma.

]]>
Een tussenweg is er niet https://noordboek.nl/boek/een-tussenweg-is-er-niet/ Wed, 01 Nov 2023 07:00:52 +0000 https://noordboek.nl/boek/een-tussenweg-is-er-niet/ ]]> Ds. Johannes Hendrikus Zelle (1907-1983) was al tijdens zijn leven legendarisch. Door zijn opmerkelijke preken, gedrag en voorkomen trok hij volle kerken en ’s zondags preekte hij soms wel vijf keer. Met bulderende stem wilde hij de mensen bekeren en de psalmen zong hij luidkeels mee. Hij liet daarmee een onvergetelijke indruk achter.
Zelle kwam uit een zeer eenvoudig gezin in Leeuwarden, waar alles erop gericht was om hem predikant te laten worden. Hoe vond hij daarin zijn eigen weg? En hoe ontwikkelden de gereformeerde kerken zich gedurende die tijd?

In zijn enige kerkelijke gemeente – de Gereformeerde Kerk Rockanje – veroorzaakte zijn excentrieke optreden diepe verdeeldheid. Na zijn vervroegd emeritaat trok hij het hele land door om donderpreken te houden en lezingen over de politiek. Privé leefde hij als een zonderling in zijn stad Leeuwarden, waar zijn spartaanse leefstijl en extreme zuinigheid hem parten speelden. Het zorgde voor nog een extra dimensie in het legendarische beeld van dominee Zelle.
Deze biografie laat zien dat bij Zelle zowel in zijn werk als thuis alles zwart-wit was: Een tussenweg is er niet.

Bearn Bilker is schrijver en publicist en actief op het terrein van historie, cultuur en erfgoed.

]]>
Eelko Alta (1723-1798) https://noordboek.nl/boek/eelko-alta-1723-1798/ Wed, 01 Nov 2023 07:00:49 +0000 https://noordboek.nl/boek/eelko-alta-1723-1798/ ]]> Eelko Alta (1723-1798) was een publieke intellectueel. Hij zocht de openbaarheid van de pers en gaf ongevraagd adviezen aan regenten, wat ongekend was in de achttiende eeuw. Met zijn publicaties en optreden in de meest revolutionaire fase van de Friese politiek had hij invloed op de ontwikkeling van de maatschappij in democratische richting. Ook in zijn publicaties over geloofszaken roeide hij tegen de stroom in, waarbij zijn toenemende tolerantie weerstand opriep.
Zijn meest succesvolle bijdrage op maatschappelijk gebied was zijn volhardende pleidooi voor het inenten van vee tegen de veepest. Hij was een van de allereersten in ons land die zelf ook entte, wat zorgde voor weerstand bij vele boeren. Het meest bekend is hij echter gebleven om zijn betoog over de mogelijke ondergang van de aarde. Zijn boek over de conjunctie van de planeten veroorzaakte een grote ondergangspaniek en wordt in verband gebracht met Eise Eisinga en zijn bouw van het planetarium.

Philippus Breuker (1939) was hoogleraar in Leiden en Amsterdam. Hij publiceert over geschiedenis en literatuur.

]]>
Wij moeten wat meer durven https://noordboek.nl/boek/wij-moeten-wat-meer-durven/ Tue, 24 Oct 2023 02:48:12 +0000 https://noordboek.nl/boek/wij-moeten-wat-meer-durven/ Jelle Horjus geeft de lezer met deze biografie een zeldzaam inkijkje in het leven van de Unie van Baptistengemeenten, een kleine maar vrolijk protestants kerkgenootschap, dat niet vaak in de schijnwerpers staat. Hij doet dat aan de hand van het leven van kerkleider Jannes Reiling, die werd geboren als zoon van een baptistenpredikant en was voorbestemd om zelf ook dominee te worden. Anders dan de rest van zijn familie, vond hij zijn geloofsgemeenschap ouderwets en benauwend. Door zijn oorlogservaringen en studietijd ontwikkelde hij zich in een meer vrijzinnige geloofsrichting en wilde hij zijn kerkgenootschap hierin meekrijgen. Wat volgde was een levenslange strijd voor oecumene, wetenschap, vrouwen en homo’s, die hij uiteindelijk niet wist te winnen. Hoewel de lezer deze teleurstellingen al van verre kan zien aankomen, ontwikkelde Reilings leven zich niet somber of voorspelbaar. Zijn brede belangstelling voor de wereld buiten de kerk, de kleurrijke figuren die hij ontmoette en de conflicten die hij opriep, maken deze biografie rijk en verrassend.

Jelle Horjus studeerde theologie aan de Universiteit Utrecht en het baptistenseminarium, Roemeens aan de Universiteit van Amsterdam en volgde de lerarenopleiding Duits aan de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen. Hij staat met enige regelmaat ’s zondags op de kansel en werkt door de weeks in het onderwijs.

]]>
Jeen van den Berg https://noordboek.nl/boek/jeen-van-den-berg/ Wed, 25 May 2022 02:01:45 +0000 https://noordboek.nl/boek/jeen-van-den-berg/ Jeen van den Berg (1928-2014) is een van de meest tot de verbeelding sprekende Nederlandse schaatsers. In zijn lange schaatscarrière won hij bijna duizend wedstrijden. Zijn grootste triomf boekte hij in 1954 toen hij in een bloedstollende finale de Elfstedentocht won.
Jeens jeugd werd getekend door de harde jaren dertig. Het motiveerde hem later om zich te laten gelden in de schaatssport. Hij ging tot het uiterste om te winnen.

Buiten de schaatsbaan was hij een heel ander persoon: sociaal, innemend en betrokken. Als coach van de Friese selectie en de Engelse schaatsploeg kreeg hij grote waardering. Ook speelde hij een cruciale rol bij de komst van de kunstijsbaan Thialf in Heerenveen. Jeen van den Berg drukte daarmee een grote stempel op de schaatssport in Friesland.

Mark Hilberts (1973) is schrijver en docent. Hij schreef eerder boeken over de Elfstedentocht en biografieën over Reinier Paping en Mindert Hepkema.

]]>
Fokje Pasma (1865-1956) https://noordboek.nl/boek/fokje-pasma-1865-1956/ Fri, 13 May 2022 09:34:50 +0000 https://noordboek.nl/boek/fokje-pasma-1865-1956/ De doopsgezinde Friese boerendochter Fokje Pasma (1865-1956) was een zelfbewuste, dienstbare vrouw die haar eigen weg zocht. Ze was de muze van Pieter Jelles Troelstra, bevrijdde zich van een gewelddadige echtgenoot en verschafte zich economische onafhankelijkheid door als alleenstaande moeder alsnog een opleiding te volgen. Ze vestigde zich als vroedvrouw in Oostburg en Vlissingen, waar ze in 1914 het Moederhuis oprichtte. Ook was ze de stuwende kracht achter de oprichting van een Vereniging tot Kraamverzorging en Zuigelingenbescherming in Vlissingen.

Bertus Mulder (Heerenveen, 1949) studeerde arbeidssociologie, was docent sociale geschiedenis en promoveerde aan de Rijksuniversiteit Groningen. Eerder schreef hij biografieën over Jaap Nieuwenhuize en Sophie Louisa Kwaak en verschenen zijn studies over Pieter Jelles Troelstra.

‘Leest als een spannende roman. Het boek is meer dan een biografie of zelfs familiegeschiedenis, want het verschaft ons ook inzicht in de melkveehouderij, de innovatieve boter- en kaasmakerij, het veenbedrijf en de handel in turf, de mondialisering van de markt en de landbouwcrisis, de bijdrage van doopsgezinden aan de Nederlandse samenleving, de emigratie van ondernemende Friezen en de emancipatie van de vrouw, de ontwikkeling van de verloskunde en de professionalisering van de vroedvrouwenpraktijk, het opkomend socialisme, de opvang van vluchtelingen in de Eerste Wereldoorlog, de verleiding van het nationaalsocialisme in de jaren dertig en de bezetting van ’40-’45, en nog heel veel meer.
En in dat alles is er een poëtische rode draad die leidt van de vrijage van Fokje in Westermar in 1881 naar de pastorale declamatie van een gedicht tijdens haar begrafenis in Heemstede in 1956. Als het boek uit is blijft de lezer gesticht achter oan ‘e kant fan ‘e mar, vol bewondering niet alleen voor Fokje maar ook voor de biograaf die haar leven liefdevol heeft beschreven.’ – Biograaf Piet Hagen –

]]>
Hermann Johannes Conring https://noordboek.nl/boek/hermann-johannes-conring/ Fri, 13 May 2022 09:22:13 +0000 https://noordboek.nl/boek/hermann-johannes-conring/ De Oostfriese Hermann Johannes Conring was een Duitse jurist die in de jaren 1940-1945 als gedelegeerde van de Duitse bezettingsmacht fungeerde. Hij werd ervan beschuldigd in de hoedanigheid van Beauftragte van Seyss-Inquart meegewerkt te hebben aan het plan om de Nederlandse staat op te heffen. Ook werd Conring ervan beschuldigd de Joden in de provincie Groningen te hebben vervolgd en standrechtelijke executies te hebben laten uitvoeren bij de april-meistaking in 1943. Conring was in de jaren voor de Tweede Wereldoorlog Landrat in de Oostfriese Landkreis Leer. In de naoorlogse jaren zette Conring zich als CDU-Bundestag-Abgeordnete in voor landbouw, kunstbeveiliging en dewaterhuishouding in Oost-Friesland.

Alie Noorlag studeerde Communicatiewetenschappen aan de Rijksuniversiteit Groningen. Zij is verbonden aan de Gedenkstätte Esterwegen, die aan de vijftien Emslandkampen en hun slachtoffers herinnert.

]]>
Mansholt https://noordboek.nl/boek/mansholt/ Fri, 13 May 2022 09:21:14 +0000 https://noordboek.nl/boek/mansholt/
Mansholt – Een biografie schetst een persoonlijk beeld van een charismatische, gedreven politicus; zijn jeugd, zijn achtergrond, de herkomst van zijn ideeën en de strijd om die te realiseren.



Johan van Merriënboer is historicus en jurist. Hij promoveerde in 2006 op zijn biografie van Sicco Mansholt, waarvoor hij gebruik heeft kunnen maken van veel correspondentie met politieke vrienden en ander privé-materiaal. Hij werkt als onderzoeker bij het Centrum voor Parlementaire Geschiedenis.

]]>
Sicco Mansholt (1908-1995) staat voor de ontwikkeling van Europa vanaf de beginjaren van de Europese Gemeenschap, voor socialisme, voor naoorlogse internationale politiek, voor rationale landbouw gericht op productieverhoging, maar ook, aan het eind van zijn carrière, voor milieubewustzijn en duurzaamheid.

Mansholt – Een biografie schetst een persoonlijk beeld van een charismatische, gedreven politicus; zijn jeugd, zijn achtergrond, de herkomst van zijn ideeën en de strijd om die te realiseren.

Johan van Merriënboer is historicus en jurist. Hij promoveerde in 2006 op zijn biografie van Sicco Mansholt, waarvoor hij gebruik heeft kunnen maken van veel correspondentie met politieke vrienden en ander privé-materiaal. Hij werkt als onderzoeker bij het Centrum voor Parlementaire Geschiedenis.

]]>