Een politiek gevangene in Nederland – een avond in Pakhuis de Zwijger

Heeft Nederland een politieke gevangene? Die vraag stond centraal op bijeenkomst op 13 september 2022 in Pakhuis de Zwijger. Aanleiding was de verschijning van het boek Een politieke gevangene in Nederland van wetenschapsfilosoof Rein Gerritsen. In het boek maakt Gerritsen duidelijk dat de Koerdische politieke leider Hüseyin Baybasin daadwerkelijk een politiek gevangene is.

De Koerdische politieke leider Hüseyin Baybasin is in Nederland veroordeeld tot levenslang en zit al ruim 25 jaar vast. Vanaf het begin is er getwijfeld over de integriteit van het bewijs tegen hem. Hoogleraar wetenschapsfilosofie Ton Derksen schreef er meerdere boeken over. Hij liet daarin zien dat er gerommeld is met de telefoontaps waarop Baybasin is veroordeeld. De inbeltonen kloppen niet, de achtergrondgeluiden wisselen soms per woord en de gesprekken zitten te onlogisch in elkaar. Rein Gerritsen duikt in zijn boek in de vraag waarom het bewijs tegen Baybasin werd vervalst. Hij wijst op de dubieuze rol van onder meer criminologen Bovenkerk en Yesilgöz. Zij bepaalden de beeldvorming rond Baybasin. In de tapverslagen werd ‘Make him call‘ vertaald als ‘Maak hem koud’. De rechters zijn daardoor misleid.

Gerritsen laat in zijn boek zien waarom de vertalers zich tot dit soort vertalingen lieten verleiden. Hij duikt ook documenten op waaruit de betrokkenheid van de toenmalige minister van Justitie en een hoge ambtenaar duidelijk worden. Hij toont verder aan dat de Hoge Raad het ontlastend bewijs – waaronder kennis van de echte dader van een moord – simpelweg negeerde ‘om de rechtsorde te beschermen’. 

Tijdens de boekpresentatie vertelden Rein Gerritsen, Ton Derksen en Adèle van der Plas, de advocaat van Baybasin, hoe de Turkse overheid druk uitoefende op de Nederlandse overheid, na de oprichting van het Koerdisch Parlement in Ballingschap op 12 april 1995 te Den Haag. Hüseyin Baybasin was financier van dit schaduwparlement, dat aandrong op een onafhankelijk Koerdistan. Turkije was boos dat Nederland de oprichting van het parlement toestond op haar bodem en dreigde onder meer met handelsboycotten. Besloten werd Baybasin naar Nederland te lokken en hem direct uit te leveren. De rechter stond dit echter niet toe, omdat Baybasin eerder al aantoonbaar gemarteld was in Turkije. Baybasin werd daarop in een huis in Nederland geplaatst waar hij niet uit mocht. Zijn telefoon werd getapt. In zijn boek laat Gerritsen verder zien hoe een Turks-Nederlandse politie-eenheid de taps vervalste, waarna criminologen, vertalers, rechters, raadsheren en politici in het web van leugens verstrikt raakten.

Opmerkelijk aan deze avond was de aanwezigheid van een aantal gevangenisdirecteuren en van Koerdische politici. De gevangenisdirecteuren, die een voorwoord in het boek van Gerritsen schreven, verzetten zich openlijk tegen Baybasins onterechte opsluiting. Frans Douw gaf voorbeelden van politieke inmenging in het strafregime van Baybasin. De Koerdische sprekers, waaronder jurist Serhat Bucak, en politicus Abdullah Demirbaş legden uit wat Baybasins rol is in de Koerdische onafhankelijkheidsbeweging.

Hüseyin Baybasin zelf was de grote afwezige op deze avond. Justitie stond opnieuw niet toe dat hij voor deze avond geïnterviewd werd over zijn detentie. 

Hier treft u meer informatie over het boek zelf.