Wie wordt er niet bekoord door het onstuimige leven en de tragische dood van Jeanne d’Arc? Haar verhaal is absoluut uniek! Dat een jong meisje, aangemoedigd door stemmen in haar hoofd, de wapens opnam en de gang der geschiedenis wist om te buigen, is meer dan uitzonderlijk.

Natuurlijk is er al veel over haar geschreven, maar weinig in het Nederlands, en te veel auteurs leggen hun oor te luisteren naar mythische verhalen als zou ze in feite een prinses zijn geweest en bovendien aan de brandstapel zijn ontsnapt. Om dat uit te zoeken vroeg mijn uitgever (ook een vrouw!) om dit boek te schrijven. Omdat ik gespecialiseerd ben in de late middeleeuwen en ik ook Latijn kan lezen, was me dat op het lijf geschreven, vond ze. En ik heb me dus ondergedompeld in de bronnen en die zijn er meer dan genoeg. Over geen enkele figuur uit die periode zijn meer gegevens bewaard dan over Jeanne d’Arc: in brieven, rekeningen en kronieken, maar bovenal in procesteksten, waarin ze zelf aan het woord komt en na haar dood niet minder dan 115 ooggetuigen.

Ik heb ook gereisd langs de plekken uit haar leven, van geboorte tot dood, en kwam haar overal tegen in de vorm van documenten, gebouwen en standbeelden. Het was geregeld een ontroerende ontmoeting en ik heb bij het schrijven wel eens tranen gelaten, want hoe haar rechters en beulen haar hebben behandeld is onvergeeflijk. Voor de Engelsen en de collaborerende Bourgondiërs was ze immers staatsvijand nummer één. Voor de Kerk was ze een dreigend gevaar, omdat ze niet enkel de wapens hanteerde, maar ook optrad als een mystieke profetes. En de professoren van Parijs, die haar als ketterse hebben veroordeeld, konden haar helemaal niet luchten, want ze was een ongestudeerde vrouw en daar kon niets goeds van komen. Ik heb zelf twee meisjes als kleinkinderen en ze zijn nu even oud als Jeanne d’Arc. Dat maakte haar verhaal voor mij nog indringender en raadselachtiger. Hoe is dit kunnen gebeuren? En met welke onvoorstelbare gevolgen? Niet enkel heeft Frankrijk zich door haar toedoen van de Engelse bezetting weten te bevrijden, maar het had ook gevolgen voor ons. De Bourgondische hertog Filips de Goede heeft door haar actie zijn plannen moeten wijzigen. Hij heeft het bondgenootschap met Engeland verbroken, wendde zich af van Frankrijk en koos voor de opbouw van een eigen land, waaruit de Nederlanden zijn geboren.

Edward De Maesschalck is doctor in de middeleeuwse geschiedenis. Hij publiceerde eerder Leuven en zijn colleges. Trefpunt van intellectueel leven in de Nederlanden (1425-1797), Moed en tegenspoed. Edelvrouwen in de Bourgondische tijd, en De hertogen van Brabant (640-1430).

Edward De Maesschalck, Jeanne d’Arc. Een waargebeurd verhaal