‘Pake en zijn vee’. Een interview met auteur Froukje Santing
Schrijver en journalist Froukje Santing ontdekt onverwacht dat haar Friese pake Gerben, melkknecht van beroep, in 1911 korte tijd naar Zuid-Afrika reisde. Ze vindt hem terug op passagierslijsten, maar daarna loopt het spoor dood. De fascinatie voor deze vergeten Zuid-Afrikaanse episode in haar familiegeschiedenis laat haar echter niet los. Wat bezielde een arme melkknecht om het Friese fokvee naar de Kaap achterna te reizen?
In Pake en zijn vee volgt Santing ruim honderd jaar later zijn spoor, in Friesland en Zuid-Afrika. Op basis van archiefonderzoek – onder meer in het Zuid-Afrikahuis – raakt zij ervan overtuigd dat dit deel van zijn leven verweven is met een bredere, vergeten geschiedenis. Na de verwoestende Boerenoorlog (1899–1902) reisden Friese melkknechten hun fokvee achterna om hun kennis te delen met Boeren en hun zwarte arbeiders, waardoor de export snel weer op gang kwam. Friesland speelde bovendien in 1903, 1904 en 1905 een belangrijke rol in hulpzendingen van jongvee naar de voormalige Boerenrepublieken Transvaal en Oranje Vrijstaat.
Simon Scholte ter Horst, voormalig assistent-bibliothecaris van het Zuid-Afrikahuis, begeleidde Santing bij haar onderzoek. Op 15 januari 2026 interviewt hij haar over het boek en over het belang van het archief van het Zuid-Afrikahuis, niet alleen voor academici maar ook voor non-fictieschrijvers. Historicus en publicist Barbara Henkes las het boek en schreef er een recensie over in Spectrum.
Bio
Froukje Santing (1956) studeerde Wereldreligies in Leiden en Islam in de Moderne Wereld aan de Universiteit van Amsterdam. Ze woonde zeventien jaar in Turkije, waar zij werkte als correspondent voor NRC Handelsblad en het Radio 1 Journaal. Tegenwoordig schrijft zij voor onder meer De Groene Amsterdammer en was zij jarenlang vicevoorzitter van PEN Nederland.