Het voetbalshirt dat Nederlandse team droeg in de EK-finale van 1988, wordt ‘algemeen beschouwd als het beste voetbalshirt ooit’. Dat is de conclusie van Classical Football Shirts, de organisatie die vele duizenden unieke shirts bij elkaar bracht en daarover nu een boek publiceert. In Unieke voetbalshirts schrijven de auteurs: ‘De geometrische perfectie’ van het Nederlandse voetbalshirt bereikt ‘het punt waarop een gebruiksvoorwerp als kleding kunst wordt.’

Nederland speelde het EK in 1988 onder leiding van Rinus Michels, de architect van het totaalvoetbal. De overwinning op de Sovjet-Unie, bezegeld door de onsterfelijke volley van Marco van Basten, bezorgde Nederland zijn eerste grote trofee. ‘Onder leiding van Ruud Gullit droegen ze wat inmiddels algemeen wordt beschouwd als het beste voetbalshirt ooit.’

Het schitterende doelpunt dat Marco van Basten tijdens de finale tegen de Sovjet-Unie scoorde, droeg zeker bij aan de roem van het shirt. ‘Toch is het niet zozeer het shirt van Van Basten dat mensen bijzonder vinden, en zelfs niet dat van Ruud Gullit of Frank Rijkaard, de andere grote sterren van dat team. De ster is het shirt zelf.’ Het zit hem deels in de kleur. ‘Het felle oranje van Nederland verwijst naar een zekere coolheid.’ En dan is er het opvallende patroon, bedacht door adidas-ontwerper Ina Franzmann. Die ontwikkelde het op een destijds vernieuwende manier, met een grafisch computerprogramma.

Het shirt was een game changer. Plotseling was duidelijk dat een clubshirt meer kon zijn dan een onderdeel van de sportuitrusting – dat het onderhevig kon zijn aan rages, mode en veranderingen. Dat was nieuw; net als het idee dat fans ze zouden willen dragen als een identiteitssymbool, niet alleen in het stadion maar ook daarbuiten.

Of er ooit nog zo’n iconisch shirt zal verschijnen, wordt betwijfeld. Intussen worden originele replica’s van het Nederland-shirt in de winkels van Classical Footbal Shirts voor recordprijzen verkocht. ‘Het ongelooflijke, geometrische oranje ontwerp, een patroon dat oorspronkelijk een adidas-sjabloon was met de naam “Ipswich”, werd alleen gedragen op het EK van 1988, waardoor het onlosmakelijk met de triomf verbonden is. Omdat het zo zeldzaam is brengen originele replica’s meer dan £ 1000 op. Hierdoor is het het waardevolste shirt dat ooit in de winkel te koop was.’

Lees alle verhalen over de meest iconische shirts in Unieke voetbalshirts.

Unieke voetbalshirts | Classical Football Shirts | ISBN 9789464714753 | Hardcover | 320 pagina’s